Passe-partouts maken

(niet voor vragen, hier alleen tutorials)

Moderator: Global Moderators

Forumregels
In dit (sub)forum gelden aanvullende huisregels.
Plaats reactie
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

Naar aanleiding van diverse vragen omtrent het passe-partout snijden heb ik het een en ander op papier gezet

Mart

Passe-partout snijden

Het vervaardigen van een passe-partout is voor vele fotografen een ware kwelling.
Toch is het eenvoudig, als je maar weet hoe het stap voor stap nauwkeurig in elkaar zit en weet hoe het moet.
Want nauwkeurigheid en goed gereedschap maken deze, op het eerste gezicht moeilijke handelingen, al spoedig tot een eenvoudige manier van werken die iedere fotograaf aan kan.

Een belangrijke functie van de fotolijst is bescherming tegen stof, vuil, vocht, licht en micro-organismen. Een goede lijst creëert een stabiele klimatologische omgeving, welke schommelingen in temperatuur en vochtigheid opvangt.
Nooit mag een lijst hermetisch worden afgesloten in verband met mogelijke condensatie.
Voor het behoud van het kunstwerk zijn niet alleen de lijst en passe-partout belangrijk, maar ook de omgeving waar het kunstwerk komt te hangen.
Toch kunt u zelf een aantal punten in het oog houden: hang uw waardevolle prenten en/of foto’s nooit in een vochtige ruimte of tegen een vochtige buitenmuur. De prent kan door condensvorming gaan bobbelen en schimmelgroei is niet uitgesloten. Uiteraard moet u de foto’s ook niet te dicht bij een verwarmingselement hangen. Kunstwerken op papierdragers zijn ook gevoelig voor (UV-)licht.

Wanneer u foto's inlijst, kunt u het beste de foto achter een passe-partout zetten.
Omdat de foto dan vrij van het glas hangt, is de kans op (blijvend)vocht tussen foto en glas uitgesloten.
Maar nu komt het.
Wie zelf passe-partouts snijdt en daar de foto's achter zet, weet dat je met de foto achter het passe-partout plakken, er nog niet bent.

Volgens de normen van de Nederlandse fotobond moet de foto op karton zijn geplakt.
Hierdoor komt de foto strakker achter het passe-partout en voorkomt een zwabberende foto.

Wat heb je nodig:
Een foto, een fotolijst, passe-partout karton, dubbelzijdig plakfolie, achterkarton (of achterkarton met daarop al een plaklaag) en een plaat schutkarton om de achterkant van de fotolijst af te dichten.
Afbeelding

Het gereedschap:
Een goede vlakke tafel of aan andere vlakke snij ondergrond.
Een passe-partout mes, een goede dikke en vlakke rei of beiden in één gecombineerd.
Een gewoon hobbymes of stanleymes om karton recht te af te kunnen snijden.
Zuurvrije tape(bijv. Scotch Magic II), potlood, liniaal, en een snijplaat.
Om je werk te kunnen doen moet je goede werkplek hebben, waar goed licht is. Het beste is natuurlicht.
Afbeelding

Er is een vuistregel om de maat van een passe-partout te bepalen.
Wanneer u de foto in een hoek van het passe-partout legt, laat dan de diagonaal van de foto corresponderen met de diagonaal van het karton (afb.1). Foto en passe-partout hebben dan dezelfde verhouding. U kunt dan de foto ook nog “tegen de verhouding in” (dus dwars) inlijsten (afb.3).
Afbeelding

Controleer vóór het snijden van de buitenzijden het passe-partout op deuken en vlekken. Je kunt zowel aan vóór- als de achterzijde van het karton snijden. In het laatste geval is een brandschoon werkblad wel een goede voorwaarde. Gebruik hiervoor het hobby mes of stanleymes en een metalen liniaal die goed moet worden aangedrukt of vastgezet. Leg onder de snijlijn een afvalstuk karton of een snijplaat, dat spaart de onderlaag. Het snijden van het binnenvenster is wat ingewikkelder. U kunt dit recht of schuin snijden. Het laatste staat vakkundiger. We kunnen ook hier weer aan vóór- of achterzijde van het karton snijden. Ik prefereer het snijden via de achterkant. Daar is mijn passe-partoutsnijder voor gemaakt
Afbeelding

Gebruik hier zeker een scherp mesblad voor want de snede moet, als het even kan, in éénmaal gemaakt worden. U kunt vooraf beter eerst wat oefenen op afvalstukjes karton. Nog één waarschuwing: Controleer uw maten. Meet dus altijd twee keer. (meten is weten).
Voor het snijden van het passe-partout gebruik ik een passe-partoutsnijder. Een Logan 4000 De Luxe
Deze snijder heeft een geleide gleuf waar het mes, bij het snijden, door naar buiten komt.
Hierdoor is het z.g. weglopen van het mes uitgesloten.
Afbeelding
Afbeelding

Het snijden van een proef stukje
Teken met dunne lijnen uw kader t.o.v. uw foto af. Het kader moet altijd iets kleiner zijn dan de foto, vanwege de plakruimte aan de achterkant. Ik hanteer 1 tot 1,5 cm aan alle zijden, maar meer kan ook.. Zet de maten af aan de buitenkant van uw passe-partout.
Begin altijd ongeveer 0,5 tot 1,cm buiten de lijn te snijden
Het mes valt namelijk met een boog in het karton.
Afbeelding
Afbeelding

Het venster wordt met behulp van een passe-partoutsnijder uit het karton gesneden en wel met een snijhoek van 45° (de zg. “bevelcut”).
Het venster kan precies in het midden worden geplaatst
(= gecentreerd) maar ook juist 1 á 2 cm. boven het midden (= optisch verhoogd). De breedte van de randen is sterk afhankelijk van het formaat. Globaal kan men zeggen: randen van 3 t/m 5 cm. tot het formaat 40 x 50 cm, grotere formaten hebben een rand van 5 t/m 10 cm. nodig.
Afbeelding

Snij altijd aan de binnenkant van het passe-partout, anders hebt u kans de hele passe-partout te verknoeien door een uitschieter. Gaat het nu mis, dan blijft de buitenrand toch gaaf en mis snijden is dan niet erg. Begin onderaan.
Draai het karton een kwartslag om en snij vanuit de hoek links verder. Dus altijd de snede doortrekken.
Nu de bovenkant weer een kwartslag draaien en voorzichtig naar de hoek doorsnijden. Stop op tijd en weer héél voorzichtig.
De laatste fase. Nu het losmaken van de uitsnede. Voorzichtig altijd naar achteren door drukken, dit om beschadiging te voorkomen. Mochten de hoeken nog iets vastzitten, zo treedt er weinig risico op.
Afbeelding
Afbeelding

Het op maat snijden van het achterkarton gebeurt met een rechte mes, zoals een hobbymes of een stanleymes.
Het achterkarton houd je 3 tot 5 cm groter of je houdt de binnenmaat van de lijst aan.
Afbeelding
Afbeelding

Het aanbrengen van het dubbelzijdig plakfolie
Eerst neem je de maat van het achter karton want zo groot wordt het plakfolie.
Dan snij je de folie op maat met het rechte mes
Afbeelding
Afbeelding

Nu haal je één zijde van de plakfolie.(het rose vel, de plastic laag) over de gehele lengt, een stukje los. (een randje dus)
Wel zo, dat aan de papierlaag het plak gedeelte blijft zitten.
Dan breng je de gomlaag, welke je net hebt vrij gemaakt, aan op het achterkarton. Let op! Vast is vast. Je moet in een keer goed zitten.
Afbeelding
Afbeelding

Door, tijdens het onder de papierlaag het plastic vel weg te trekken, kun je d.m.v. de roller het papier glad rollen. Ik wrijf voorzichtig met mijn handen het geheel aan.
Voorkom lucht belletjes want die ga je straks in de foto zien.
Afbeelding
Afbeelding

Dan kan nu de papierkant van de folie worden los gehaald.

Begin met een reepje en dan voorzichtig steeds meer.
Tijdens het weghalen van de papierkant, leg je de foto op de vrijgekomen lijm laag.
Let op!! Vast is vast!
Dus je moet direct de foto op de goede plek leggen.
Afbeelding
Afbeelding

Rol tijdens het aanbrengen van de foto voorzichtig de foto vast.
Maar kijk uit voor luchtbelletjes
Afbeelding
Afbeelding

Wanneer de foto is opgeplakt, kun je de foto achter het passe-partout leggen. Het frame leg je in een keer goed, waarbij je goed rekening moet houden, dat de foto zo recht mogelijk ligt.
Omdat je het karton helemaal in de folie heb gezet, is het karton, dat buiten de foto ligt, nog voorzien van een plaklaag.
Wanneer het passe-partout op de foto ligt, kunnen we zachtjes drukkend of met de roller de foto aan de lijmrand laten hechten.
Afbeelding
Afbeelding

Nu maken we de tafel schoon en leggen het frame op z’n kop op de tafel.
Met de roller rollen we de plaklaag goed vast en tapen het karton, met zuurvrij tape, lichtdicht vast .
Afbeelding
Afbeelding

Nadat het binnenglas van de lijst is schoongemaakt,(want als er vuil en vingervlekken op zitten en je hebt alles weer in elkaar, is het zonde om alles weer los te halen, om de vlekken te verwijderen) Leg je het frame in de lijst en daarop leg je het schutkarton. Om daarna de achterkant te fixeren.
Hierna draai je de lijst om en maak je de voorkant van het glas schoon.

Succes
Afbeelding
Afbeelding

Voor het vastplakken
Afbeelding

Na het vastplakken
Afbeelding

Mart
Laatst gewijzigd door martmarbus op 27 mar 2009 15:09, 6 keer totaal gewijzigd.
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Gebruikersavatar
bartkoper
Canon shooter pro
Canon shooter pro
Berichten: 1200
Lid geworden op: 22 jun 2008 18:27
Locatie: nieuw-vennep
Contacteer:

dat is een hele duidelijke HOW-TO.
ik vind het een erg mooie lijst geworden, compleet met een behoorlijk mooie foto!
[url]http://www.flickr.com/photos/bartkoper/[/url]
Gebruikersavatar
geert h
Canon shooter Die Hard
Canon shooter Die Hard
Berichten: 9477
Lid geworden op: 21 jul 2007 15:02
Locatie: ergens midden in Noord-Brabant
Contacteer:

Ziet er erg netjes uit Mart, daar zullen vele wat aan hebben.
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

bartkoper schreef:dat is een hele duidelijke HOW-TO.
ik vind het een erg mooie lijst geworden, compleet met een behoorlijk mooie foto!
Dank je

Het moest er eens van komen.
Steeds meer mensen willen hun foto's in een mooie lijst hebben.
Maar weten vaak niet hoe dat zoiets het beste kan.
Dus stranden er veel in het lijstje met een wit velletje achter de foto.
Ik vind dat geen potje. Een passe-partout zonder strakke foto is het ook niet helemaal, maar al weer beter dan een wit velletje papier achter de foto, of alleen in een lijst.

Mart
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Gebruikersavatar
Roelie
Donateur
Donateur
Berichten: 165
Lid geworden op: 20 jan 2006 15:28
Locatie: Arnhem

Dank je voor de "ontwikkelingshulp" :D , hier heb ik wat aan.
Gr Roelie
Stichting Ambulance Wens vervuld gratis de laatste wensen van terminaal zieke mensen die liggend vervoerd moeten worden. Elke wens is welkom, of hij nu groot of klein is en bedoeld is voor een oudere, volwassene of kind.
Zie www.ambulancewens.nl
Gebruikersavatar
gumpje
Site Admin
Site Admin
Berichten: 8579
Lid geworden op: 08 jul 2006 14:15
Locatie: Groningen
Contacteer:

Even verplaatst naar 'tutorials'. Ziet er goed uit hoor!!
... Spiegel-Werk ...
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

Gumpje schreef:Even verplaatst naar 'tutorials'. Ziet er goed uit hoor!!
Bedankt, ik kon de plek vinden
Maar alles is goed gekomen.

Mart
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Gebruikersavatar
C@sp@r
Donateur
Donateur
Berichten: 5708
Lid geworden op: 27 nov 2006 09:45
Locatie: Baarn
Contacteer:

Hoi Mart,

Een goed stukje werk en vooral uitleg zet je hier neer :wink:

Wat mij wel opvalt, dat je de foto op karton plakt, terwijl PVC nu een trend is.
Althans dat ervaar ik zo.

Grt Caspar
"Je moet schieten anders kun je niet scoren." Johan Cruijff

CasparHuurdeman.nl
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

C@sp@r schreef:Hoi Mart,

Een goed stukje werk en vooral uitleg zet je hier neer :wink:

Wat mij wel opvalt, dat je de foto op karton plakt, terwijl PVC nu een trend is.
Althans dat ervaar ik zo.

Grt Caspar
Dank je Caspar
PVC is de trend, maar daar zit dan al plakfolie op en is stukken duurder dan karton. Een stukje karton met daar naast een stuk folie kost gemiddeld 1 euro en PVC daarin tegen kost(beplakt) al snel 3 Euro.
Wanneer je een paar PP's per jaar maakt, dan zie je het bedrag niet zo, maar bij 10 per maand, wordt het al gauw een dure hobby.

Mart
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Gebruikersavatar
lairnoc
Canon shooter+
Canon shooter+
Berichten: 475
Lid geworden op: 16 nov 2008 00:26
Locatie: Roosendaal (Noord-Brabant)
Contacteer:

wow

Dit gaat mij weer geld kosten vrees ik :P hihi

erg goed gedaan zeg
Een Canon EOS en een grote tas voor de rest van de accessoires
===> Mijn Foto gallerij <===
===> Twitter <===
Gebruikersavatar
Jan Vos
Canon shooter+
Canon shooter+
Berichten: 751
Lid geworden op: 08 jan 2008 20:49
Locatie: Hoogkerk

Denk er ook aan dat je zuurvrij karton koopt.
Wij hebben hier een kartonfabriek maar ik weet van een boekbinderij dat het geen goed karton is.
Dat is jammer want het zou dan gratis zijn de dikte wordt ook weer bepaald bij de fabriek door lagen op mekaar te plakken.

Het zou wel handig zijn om er een sticky van te maken als er zoveel vraag naar is.
Vulpes Pilum Mutat, Non Mores.
Gebruikersavatar
geert h
Canon shooter Die Hard
Canon shooter Die Hard
Berichten: 9477
Lid geworden op: 21 jul 2007 15:02
Locatie: ergens midden in Noord-Brabant
Contacteer:

Jan Vos schreef:Het zou wel handig zijn om er een sticky van te maken als er zoveel vraag naar is.
In dit onderdeel (tutorials) staan voornamelijk topics waar meer vraag naar is, dus wanneer die allemaal sticky worden schiet je er nog niet veel mee op :wink:
Gebruikersavatar
JoCa
Donateur
Donateur
Berichten: 2446
Lid geworden op: 19 mar 2005 09:07

Mooie uitleg mart...

Op onze fotoclub is er 1 persoon die de passe-partout snijdt.
Maar tis altijd makkelijk voor ooit, als ik ze zelf moet maken :P

Bedankt... :wink:
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

geert h schreef:
Jan Vos schreef:Het zou wel handig zijn om er een sticky van te maken als er zoveel vraag naar is.
In dit onderdeel (tutorials) staan voornamelijk topics waar meer vraag naar is, dus wanneer die allemaal sticky worden schiet je er nog niet veel mee op :wink:
Ik heb altijd gedacht dat boeken karton ook zuurvrij was. Maar dat is waarschijnlijk niet zo.

Zelf gebruik ik zuurvrij passe-partout karton. Ik heb het in diverse kleuren. Wit, gebroken wit, donkergrijs en zwart. Bij een zwarte kern moet je goed oppassen, want in die kern zit nogal wat koolstof. Ik denk dat je bij iedere gekleurde kern moet oppassen.

Mart
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Gebruikersavatar
VFRood
Canon shooter pro+
Canon shooter pro+
Berichten: 3567
Lid geworden op: 30 okt 2006 16:02
Locatie: Prov. Groningen

Heeeej.... ik dacht dat ik hier al op gereageerd had.... Leuke tut!!

Blijkbaar toch niet of't is weggehaald...

Voor wat betreft het snijden nog wat aanvullingen:

* Gebruik je een logan snijder (aan te bevelen) met een logan lat (ook aan te bevelen) contraleer dan of je mesje nog scherp is. Is het hoekje stomp/eraf, draai dan het mesje om of vervang het. Doe je dat niet, krijg je rafelige passepartouts. Ziet er niet uit als je op zuurvrij zwart snijdt om een voorbeeld te noemen.
* Gebruik je een logan snijder (aan te bevelen) zorg er dan voor dat er onder het te snijden passepartout papier karton ligt en geen snijplaat. Een snijplaat zorgt er voor dat je niet goed door het karton komt. Een stuk karton boven de snijplaat zorgt er voor dat je in het karton snijdt en dat het mesje mooi scherp blijft
* vervang je mesje sowieso na 15 passepartouts
* Zet het te snijden oppervlak van tevoren uit aan de achterkant.
* Begin te snijden een halve cm buiten het kruislijntje en stop ook een halve cm erna. Haal dan het mesje terug en herhaal dit. 3x snijden en dan naar het volgende snijvlak. ALs het mesje mooi scherp is en je hebt er karton onder, dan zal het passepartout zo loslaten.

Plakkarton achter de foto:

* Makkelijkste is natuurlijk om het zo groot te snijden als het passepartout, dan plakt het lekker makkelijk. Dit krijg je echter nooit meer los. Weet je zeker, dat je foto aan de muur gaat en er niet weer af, kun je dit doen.
* Minder makkelijk is net iets ruimer dan de foto te snijden en dan met een stanleymes langs een lineaal de foto op maat te snijden (leg ook hier weer een stuk karton op je snijplank)
Dit is voor hergebruik echter ideaal. De foto plak je achter je passepartout met plakband vast en als je foto zijn functie heeft vervuld, snijd je hem net zo makkelijk weer los. En dan kun je zo de volgende foto erin plakken. Op deze manier kan het dure passepartout karton meermalen gebruikt worden (ik betaal 2,15 voor een 40x50 zwart zuurvrij karton passepartout ding)

Ik gebruik overigens plakkarton van 70 bij 100. Hier snijd je 9 A4's uit en 4 A3's. Kost mij zo'n 6 euro per plaat.
Foto's niet zichtbaar. Heb mijn photobucket account opgeheven ivm chantage door photobucket. Ik zal beginnen met een nieuwe provider.
Ton-Otter
Canon shooter pro
Canon shooter pro
Berichten: 1155
Lid geworden op: 21 sep 2004 18:18
Locatie: Den Helder
Contacteer:

Mart op die goede dikke en vlakke rei rust wel patent van mij op (je gebruikt nog het prototype zie ik op de fotos) :D
[i] [size=75][color=blue] Greetings Ton. [/size][/color][/i]
[url=http://www.tonotter.com]Kijk ook eens op mijn [size=84][color=red][b]WEBSITE[/b][/color][/url][/size]
Gebruikersavatar
martmarbus
Donateur
Donateur
Berichten: 3626
Lid geworden op: 22 jun 2004 10:20
Locatie: Den Helder
Contacteer:

Ton-Otter schreef:Mart op die goede dikke en vlakke rei rust wel patent van mij op (je gebruikt nog het prototype zie ik op de fotos) :D
Ton
Is het uiteindelijk toch die met de cijfertjes en streepjes geworden???
Ik vind de rei gewoon een uitkomst. lekker lang 1,20 mtr
Mart
RAW rules the world!

[size=6] 5D Mark III,diverse glassoorten in diverse kokers, wat leuntoestellen, nylonzak om alles in mee te slepen[/size]
Plaats reactie

Terug naar “Tutorials & Technieken”